Chuẩn bị bài: cảnh chiều tà và rằm tháng giêng.

Chuẩn bị bài: cảnh chiều tà và rằm tháng giêng.

Hướng dẫn

I. GIỚI THIỆU TÁC GIẢ VÀ TÁC GIẢ

1. Tác giả

Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969) không chỉ là nhà lãnh đạo cách mạng kiệt xuất của nhân dân Việt Nam, mà còn là nhà thơ, nhà văn, nhà văn hóa lớn của dân tộc và nhân loại. Ông đã để lại cho kho tàng văn học dân tộc những tác phẩm quý giá: Bản án chế độ thực dân Pháp, “Bạo hành”, Lời kêu gọi của Bà Trưng Trắc, …

2. Công trình

Cảnh khuyaRằm tháng giêng được Bác Hồ viết trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Cả hai bài thơ đều thể hiện tình cảm yêu thiên nhiên, yêu đất nước, thái độ ung dung lãnh đạm của Bác.

II. CƠ BẢN

1. Dựa vào kiến ​​thức đã biết về thể loại, hãy xác định thể loại của hai bài thơ bằng cách kiểm tra số câu, số chữ trong mỗi câu, vần và ngắt nhịp.

2. Hai dòng đầu của bài thơ. Cảnh khuya miêu tả ánh trăng đẹp trong đêm yên tĩnh. Chính khoảng lặng khiến dòng chảy trong trẻo như khúc hát xa xăm. Vầng trăng sáng soi bóng cây cổ thụ, rồi xuyên qua từng khe lá, lác đác trên mặt đất như một bông hoa. Cảnh hai câu thơ thật thơ mộng, trong trẻo, êm dịu và ấm áp.

Xem thêm: Cảm nhận bài thơ “Cảnh ngày hè” (Báo Kính Tình – bài 43)

3. Cảnh thiên nhiên đẹp quá, tác giả vì say mê vẻ đẹp của thiên nhiên mà không muốn ngủ. Nhưng hai câu thơ cuối còn miêu tả một khía cạnh khác của Hồ Chí Minh. Người chú “không ngủ” không chỉ vì thiên nhiên quá đẹp, hữu tình mà còn vì “CTôi không thể ngủ được vì tôi lo lắng về đất nước của mìnhĐiệp ngữ không ngủ được lặp lại hai lần gắn với nỗi lo lắng cho vận mệnh đất nước cũng đủ cho thấy tấm lòng chân thành của Bác đối với đồng bào cả nước.

4. Không gian miêu tả trong bài Rằm tháng giêng là không gian rộng lớn của mây trời, sông nước. Bầu trời, mặt nước, dòng sông như được liên kết, khuếch tán bởi sắc xuân mênh mang. Đoạn thơ thứ hai khá đặc biệt trong cách miêu tả: cảnh được tả từ gần đến xa, từ dưới lên trên, với sự lặp lại ba lần từ xuân làm cho câu thơ hiện lên một vẻ huyền ảo tràn ngập một ánh xuân tươi mới. Sắc xuân và không khí xuân như tràn ngập khắp cảnh vật.

5. Câu cuối của bài hạt tiêu ban đầu Nói về con thuyền trên sông. Nó càng gợi lên tâm trạng u uất của nhà thơ,

6. Sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, nhưng tác giả trữ tình rất yêu thiên nhiên, luôn lặng lẽ làm việc, luôn hòa mình vào ánh trăng thơ mộng của núi rừng. Dù là một người yêu nước và ra sức cứu nước, nhưng Bác Hồ luôn ưu ái ban tặng cho thiên nhiên, không vì bận bịu việc binh mà phải thờ ơ, khước từ vẻ đẹp của thiên nhiên. Điều này nói lên phẩm chất lạc quan, phong thái ung dung của Bác.

Xem thêm: Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè

7. Cả hai bài thơ đều viết về vầng trăng ở chiến khu Việt Bắc, nhưng ở mỗi bài thơ, vẻ đẹp của vầng trăng được nhà thơ cảm nhận bằng một cái nhìn riêng.

Vầng trăng trong cảnh khuya là ánh trăng nhân hoá. Trăng đổ bóng xuống cây cổ thụ làm vương vãi “hoa” (hoa trăng) trên mặt đất. Cảnh vật như hiện ra dưới ánh trăng. Thêm vào đó, tiếng suối trong đêm trong veo như tiếng ai hát khiến trăng cuối thu càng thêm mơ màng.

Trong khi đó mặt trăng trong sáng Rằm tháng giêng là trăng xuân, vầng trăng mang không khí và hương sắc của mùa xuân. Cảnh ở đây là cảnh trăng trên sông, với chiếc thuyền nhỏ trong sương mù. Nhưng đặc biệt nhất phải kể đến ánh trăng tròn vành vạnh như lấp đầy cả con thuyền nhỏ.

III. ĐÀO TẠO KỸ NĂNG

1. Cách đọc

Với bài Cảnh khuya nên đọc 3/4 lần. Đọc với giọng nhẹ nhàng, sâu lắng, thể hiện tình yêu tha thiết của Bác đối với thiên nhiên, đất nước.

Khi đọc bài báo Rằm tháng giêng cần nhấn mạnh các từ:trăng tròn mùa xuân tuyệt đẹp trăng tròn trăng tròn, để thể hiện cảm xúc; thể hiện khả năng miêu tả vẻ đẹp của ánh trăng rằm: Trăng tròn mùa xuân lộng lẫy bát.

Nguồn: Vietvanhoctro.com