Phân tích bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy – Ngữ văn lớp 9

Phân tích bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy – Ngữ văn lớp 9

Hướng dẫn

Phân tích bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy – Ngữ văn lớp 9

Phân công

Nguyễn Duy là nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 1966, ông nhập ngũ vào ngành tình báo, chiến đấu trên nhiều chiến trường, bài thơ “Ánh trăng” ra đời năm 1978 tại TP. Bài thơ nhớ lại những năm tháng gian khổ của tác giả trong chiến tranh, gắn bó sâu nặng với thiên nhiên, đất trời.

Thơ là mạch cảm xúc trải dài từ xưa đến nay. Đoạn thơ mở đầu bằng một hình ảnh thân thuộc, thân thương của người dân Việt Nam nói chung và tác giả nói riêng.

“Thuở nhỏ sống với đồng

với sông rồi với biển

trong chiến tranh trong rừng

mặt trăng trở thành ba ngôi “

Bài thơ như một câu chuyện hoài niệm về việc tác giả đã gắn bó với vầng trăng, là người bạn thân thiết từ thuở ấu thơ đến thời kháng chiến như thế nào? Cuộc sống hòa vào thiên nhiên, với đất trời, cuộc sống bình yên cũng bị những thứ xung quanh làm xáo trộn. Chiến tranh đã qua, một cuộc chiến kesod với hàng nghìn năm lịch sử, phải sống trong rừng, sống quanh núi, ánh trăng đã trở thành tâm sự của tác giả. Đêm nào cũng có trăng, chẳng buồn chốn rừng sâu, núi non hiểm trở. Thời thơ ấu và trong chiến tranh, tác giả đã từ từ khiến người đọc cảm nhận được rằng theo dòng thời gian, ánh trăng đã từng là người bạn tri kỉ, người bạn chơi cùng thuở ấu thơ, cùng vào sinh ra tử trong chiến tranh.

Xem thêm: Bài luận về căn bệnh thành công trong học tập

“Trần truồng với thiên nhiên

hồn nhiên như cỏ

nghĩ rằng không bao giờ quên

vầng trăng của tình cảm “

Trăng đẹp vô cùng và giản dị, vẻ đẹp thuần khiết không trang điểm, không tạo màu, trăng thật hồn nhiên và vô tư. Vầng trăng đó trong chiến tranh, vầng trăng ấy khi tôi còn bé, tôi đã nghĩ rằng tôi sẽ không bao giờ quên được, nhưng tôi đã không làm.

“Kể từ khi tôi trở lại thị trấn

quen thuộc với ánh sáng cửa gương

mặt trăng băng qua lối đi

như một người qua đường. “

Sống trong chốn phù du tráng lệ bởi ánh điện dường như đã che khuất ánh sáng bao trùm của ánh trăng. Những ngôi nhà cao tầng ngày càng san sát nhau, bao bộn bề của cuộc sống hiện đại khiến con người ta dễ dàng quên đi những gì đã qua quen thuộc. Người ta dễ quên những lời hứa sẽ mãi là “ánh trăng yêu thương”, là sự che chở của người kia trong cuộc đời, nhưng tất cả đều bị lãng quên như một phù du vừa nở vừa tàn. Giọng thơ trong khổ thơ này mang lại cảm giác rơi, nghẹn ngào, một cảm xúc khó tả khiến tình cảm của con người đối với ánh trăng mang một chút gì đó bồi hồi, những cảm xúc vẹn nguyên như những ngày đầu.

“Đột nhiên đèn tắt

Xem thêm: Con trâu ở làng quê Việt Nam

phòng mua – móng tay tối

vội vàng mở cửa sổ

trăng tròn đột ngột “

Bài thơ mang đến cho ta một dòng cảm xúc bất chợt. Một cảm giác khó có thể diễn tả bằng lời như chúng ta đã lâu không gặp lại người yêu cũ, hay cảm giác tội lỗi bản thân khi vội vàng vượt qua một người bạn tâm giao. Những động từ mạnh miêu tả sự mãnh liệt trong dòng cảm xúc của tác giả “chợt”, “dội”, “chợt” là sự thay đổi trạng thái tình cảm của con người trong bóng tối phố phường đột ngột tắt đèn. Phải chăng với sự xa hoa của thành phố và sự nhộn nhịp của công việc trong những ngày bình yên của đất nước, chúng ta đã quên đi những gì tươi đẹp, là người bạn tâm giao trong sáng đã cùng chúng ta đi qua chặng đường gian khó?

Trăng tròn “bỗng” là lúc tác giả mở toang cửa sổ, đối diện với ánh trăng của mình. Vầng trăng có khi tàn rồi trở nên tròn đầy “bỗng dưng”, trăng cứ tròn như thế, cứ tròn mãi như ký ức vẫn vẹn nguyên, chỉ có điều người ta thay đổi, không nhận ra hay vô tình quên đi những kỷ niệm đẹp đẽ với ánh trăng trong veo.

“Hãy nhìn vào khuôn mặt của bạn

cái gì đó chảy nước

giống như đồng là một hồ chứa

như sông là rừng “

Mặt đối mặt đã cho tác giả cảm xúc rạo rực về những kỉ niệm xuyên qua kí ức, những kỉ niệm đẹp đẽ và trong sáng nhất giữa bản thân tác giả với ánh trăng. Vòng tròn ký ức về ruộng, bể, biển, rừng khiến tác giả yếu lòng, một cảm giác bùi ngùi, tiếc nuối khi lỡ quên mất ánh trăng.

Xem thêm: Cảm nhận về Hình ảnh người bà trong bài “Bếp lửa” của Bằng Việt – 3 Bài văn phân tích ngắn gọn hay nhất

“Trăng tròn vành vạnh”

Kể cho tôi nghe về một người ngẫu nhiên

ánh trăng im lặng

đủ để làm tôi sợ hãi. “

Đúng thật, trăng luôn tròn vành vạnh, trăng mãi lặng im không một lời trách móc con người. Vầng trăng vẫn êm đềm và dịu dàng như thế, nhưng con người ta cứ lãng quên vầng trăng, để rồi khi đối diện với vầng trăng, người ta phải ngỡ ngàng vì những tiếc nuối ấy. Một sự song song đủ để đánh thức lương tâm và nhận thức được nhiều điều. Dù cuộc đời có đổi thay nhưng ánh trăng vẫn vậy, bao dung, độ lượng với con người. Khổ thơ cuối đã gieo vào lòng người đọc nhiều cảm xúc khó tả và thức tỉnh những ai đang dần lãng quên quá khứ.

Với giọng văn tình cảm, tự nhiên nhưng giàu hình ảnh biểu cảm, Ánh trăng của Nguyễn Duy gợi lại những năm tháng gian khổ của đời lính, gắn bó với thiên nhiên, đất trời, hiền hậu. Bài thơ như một lời nhắc nhở con người phải biết sống có tình có nghĩa, biết yêu thương tôn trọng lẫn nhau, biết chia ngọt sẻ bùi và không quên quá khứ.

Nguồn: Bailamvan.edu.vn