Phân tích bài thơ Cảnh khuya của tác giả Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Cảnh khuya của tác giả Hồ Chí Minh

Hướng dẫn

Mời các bạn cùng theo dõi bài Phân tích Cảnh khuya của Hồ Chí Minh, tài liệu hữu ích dành cho các bậc phụ huynh và các em học sinh.

“Cảnh khuya” Trong số những bài thơ trữ tình đặc sắc, có bài thơ viết vào thời điểm cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra vô cùng ác liệt, Bác Hồ đã viết bài thơ Cảnh khuya trong hoàn cảnh ấy.

Cảnh khuya

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ ai đó chưa ngủ,

Đừng ngủ, lo lắng đến nước này ”.

Năm 1947

Hồ Chí Minh

Đoạn thơ tả cảnh núi rừng một đêm trăng sáng, thể hiện những trăn trở, trăn trở của Bác về vận mệnh dân tộc.

Hai câu đầu gợi lên trước mắt người đọc một hình ảnh về cảnh núi rừng, đại ngàn Việt Bắc. Nhà thơ thao thức lắng nghe tiếng suối chảy róc rách, êm dịu và trong trẻo của rừng sâu:

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa”.

Suối là vẻ đẹp của rừng, là vẻ đẹp của rừng già Việt Bắc. Người chú đã so tiếng suối với tiếng hát, tiếng nhạc rừng so với tiếng hát xa, êm ái, nhẹ nhàng của con người, mang cảnh đêm đến gần chiến khu, mang hơi ấm của cuộc sống. Đoạn thơ gợi cho ta liên tưởng đến dòng suối trong bài thơ “Côn Sơn Ca” bởi Ức Trai hơn 600 năm trước:

Xem thêm: Bài văn mẫu số 3 lớp 7 văn biểu cảm

“Con suối Côn Sơn rì rào

Tôi nghe nó như đàn hạc bên tai … “

Hai hồn thơ đã trở nên gần gũi, thân thiết. Nguyễn Trãi về Côn Sơn “quê cũ” Để tránh xa khói bụi, danh lợi, hãy lấy rừng thông và suối tre làm bạn đồng hành. Bác Hồ cũng đã lên rừng Việt Bắc, xây dựng chiến khu để đánh Pháp. Tiếng suối đã trở thành câu hát, câu hát để nâng đỡ tâm hồn Bác trong suốt những năm dài kháng chiến gian khổ.

Miêu tả tiếng suối, nghệ thuật của Bác thật tài tình: dùng động (tiếng suối chảy) để miêu tả sự tĩnh lặng (cảnh khuya) làm nổi bật sự trống trải, tĩnh lặng của chiến khu trong một đêm trăng. Đêm khuya, núi rừng như chìm vào một khoảng lặng vô cùng. Bác “không ngủ” nên nghe rõ tiếng suối chảy róc rách.

Câu thứ hai mô tả nghìn mặt trăng:

“Mặt trăng cổ với lồng hoa”

Cả hai đoạn văn đều nói đến vẻ đẹp hài hòa của cảnh vật thiên nhiên. Vầng trăng được nhân hóa rất thơ mộng. “lồng” Ở gốc cây cổ thụ bóng cây cổ thụ. “lồng” đang nở rộ. Cảnh thiên nhiên trở nên hữu tình, kỳ ảo. Lá thư “lồng” Hai lần vẽ nên chất thơ trữ tình lay động, đắm say. Ánh trăng trải khắp núi rừng, mạ vàng cây cối, “lồng” và che cây thế tục. Cảnh rừng có lầu cao, lầu thấp, phòng sáng, mờ ảo. Kiểu dáng tinh tế, màu sắc nhẹ nhàng, tươi tắn, cách phối màu khéo léo, thẩm mỹ, hấp dẫn.

Xem thêm: Những bài thơ hay nhất về tình bạn

Hai dòng thơ của Bác đầy âm hưởng, nhạc điệu, trong thơ có cả nhạc và họa, rất thơ và gợi cảm. Bác đã dành cho thiên nhiên, cây cối trăm ngàn tình cảm nồng ấm, thắm thiết.

Hai câu 3 và 4 của bài thơ tứ tuyệt được cổ nhân gọi là hai câu đối. “chuyển giao”“trong hình dạng”. Kết cấu của bài thơ rất đặc biệt. hai chữ cái “chưa ngủ” nằm ở cuối câu, chuyển xuống đầu câu, đây được gọi là nghệ thuật nối tiếp để làm cho thơ đồng nhất, ý thơ phát triển và phát triển:

“Cảnh khuya như vẽ ai chưa ngủ.

Đừng ngủ, lo lắng đến nước này ”.

Tôi chưa ngủ vì nhà thơ xúc động trước cảnh khuya được “vẽ” ra. Không ngủ, thức dậy, hồi phục vì “lo cho đất nước”. Nhà nước bị giặc Pháp xâm lược, con thuyền kháng chiến vượt qua ghềnh thác khi “đội trưởng” Tôi không thể ngủ ngon!

Nguyễn Trãi đã thao thức vì đại nghĩa:

“Còn một tấc lòng lo cho đất nước.

Thức dậy vào ban đêm mà không có vấn đề gì ”

(Luyện thi Quốc âm)

Bác Hồ cũng thao thức: “Không ngủ được, lo gì đến nước này”. Mang trong mình tình yêu đất nước, nhân dân sâu sắc, thơ ông chan chứa tình yêu nước.

Câu thơ có thể nói là giản dị, trong sáng như một chân lý, để lại ấn tượng sâu sắc.

“Cảnh khuya” tô điểm thêm nền thơ của cuộc kháng chiến. Bài thơ giàu hình tượng và sức truyền cảm. Trang trí và sự hài hòa, vừa cổ kính vừa hiện đại. Tình yêu đất nước tha thiết, tình yêu thiên nhiên trong sáng là cốt cách làm nên vẻ đẹp của bài thơ.

Xem thêm: Kể câu chuyện trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” ở ngôi thứ nhất.

Nguồn: Bailamvan.edu.vn