Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh kí của Nguyễn Du

Đề: Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh kí của Nguyễn Du

Trong di sản thơ văn phong phú của Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, bộ phận thơ chữ Hán đóng một vai trò khá đặc biệt. Đây là những khúc ca mà Nguyễn Du có thể trực tiếp bộc lộ tâm tư, tình cảm của mình; bày tỏ mối quan tâm của họ. Trong bài thơ “Độc Tiểu Thanh kí”, những cảm nhận ấy của Nguyễn Du có sự tương đồng, gần gũi với cuộc đời và số phận tài hoa, bất hạnh của nàng Tiểu Thanh. Vì vậy, bài thơ là sự kết hợp hài hoà giữa lòng thương hại người khác và tình thương yêu bản thân, giữa lòng thương hại kiếp người và sự trân trọng những phẩm chất cao quý của con người. Đó cũng là một khía cạnh quan trọng và sâu sắc trong chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du.

doctieuthanhky1 - Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh kí của Nguyễn Du

Trong thơ ca trung đại có không ít hình ảnh những người phụ nữ “tài sắc, vẹn toàn” trở thành nạn nhân của quy luật “hồng nhan bạc mệnh”. Cung nữ của Nguyễn Gia Thiều thật đa tài:

Bài ca của anh trai Li

Vương phong đan “

và: “Thần tiên, rượu thiêng

Lưu Linh, Đế Thích là tri âm thôn

nhưng cuối cùng, họ chỉ bị nhốt trong cung cấm, tiếc nuối quá khứ, chán nản hiện tại và lo sợ cho tương lai. Tuy nhiên, phải nói rằng chỉ có Nguyễn Du mới xuất hiện cả một lớp người mang số phận éo le này: nàng Kiều, nàng Đạm Tiên, nàng ca kỹ Long Thành … Số phận của họ nằm trong sợi dây chung cảm hứng của Nguyễn Du và thể hiện sự bao la của ông. nhân loại. Vì vậy, dễ hiểu vì sao cuộc đời của nàng Tiểu Thanh – một cô gái xa cách về thời gian và không gian lại được nhà thơ đồng cảm sâu sắc đến vậy. Tiểu Thanh cũng tài sắc vẹn toàn, nhất là tài văn chương, thơ phú. Cuộc đời cuối cùng cũng bị chôn vùi trong nấm mồ khi còn trong xanh của tuổi trẻ. Những tinh hoa để lại cho đời cũng tiêu tan vì thói ghen tuông ích kỷ và độc ác của đàn anh. Sự biến đổi đau đớn này của cuộc đời anh cũng hiện diện trong cảnh:

Hồ Tây là một cảnh đẹp của gò

Nức nở bên mảnh giấy vỡ

Trong nguyên tác, Nguyễn Du đã dùng từ “tận cùng” như muốn xóa đi mọi dấu vết của cảnh đẹp Tây Hồ, nhấn mạnh vẻ hoang tàn, đổ nát của gò đất. Sự biến đổi bi thảm của cảnh gợi lên cho con người niềm tiếc thương. Cảnh đẹp Tây Hồ giờ chỉ còn là một gò đất, và tất cả những gì còn lại của nàng Tiểu Thanh tài hoa chỉ là một tờ giấy, phần còn lại. Nhưng bấy nhiêu thôi cũng đủ để nhà thơ ngậm ngùi, xót xa và khóc cho vẻ đẹp của cuộc đời. Tiểu Thanh ngoài đời 300 năm trước, cũng như nàng Kiều, ca sĩ của Long Thành đều đau khổ:

Xem thêm: Bạn nghĩ gì về câu ca dao: nhớ ai?

Nó: vẻ đẹp màu đỏ của năm ngoái

Sự sắp đặt của số phận không phụ ai

(Lịch sử Truyện Kiều)

Tài năng của những người này được ca tụng là giá trị tinh thần cao quý nhưng bản thân họ lại bị bách hại, chà đạp. Nguyễn Du với tấm lòng nhân đạo bao la, sâu sắc đã thể hiện rất chân thành sự cảm thông, xót thương cho cảnh ngộ của Tiểu Thanh. Đây là một nét mới trong Chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du. Đối tượng mà Nguyễn Du đồng cảm, quan tâm không phải chỉ là “thập loại chúng sinh” nghèo khổ, đau khổ. Phần lớn tình cảm của ông hướng về những người tài giỏi.

Chính số phận của Tiểu Thanh đã tạo nên mối hận ngàn năm mà Nguyễn Du đã nhắc đến trong hai bài tùy bút:

Thiên cổ ân oán hỏi.

Nhận định của chính khách đã mang lại

Nguyện hận trời không thấu, trời chẳng thấu, chỉ những người cùng hội cùng thuyền mới cùng nhau than khóc. Nguyễn Du tự nhận mình cũng chịu một nỗi oan lạ lùng vì cốt cách nho nhã, tài hoa. Nói cách khác, Nguyễn Du có được sự đồng cảm lớn của Nguyễn Du đối với nàng Tiểu Thanh chính là Nguyễn Du là người cùng cảnh ngộ. Lòng nhân ái đối với người khác xuất phát từ lòng yêu thương bản thân nên ngày càng trở nên thực tế và sâu sắc. Cũng như Mộng Liên Đường, chủ nhân Nguyễn Đăng Tuyển đã từng nói “Thúy Kiều khóc thương Đạm Tiên, Tố Như làm nên Truyện Thúy Kiều, tuy việc làm khác nhưng tấm lòng như nhau, đời sau thương người thế gian. và con người trên đời này.Thời nay tôi yêu người xưa, hai chữ tài tình thật sự là từ ghép đôi của những người yêu nhau trên khắp thiên hạ và mọi thời. một hận thù muôn đời và muôn nơi.

Như vậy, tình cảm của Nguyễn Du đối với nàng Tiểu Thanh là tình cảm của những con người tuy xa cách nhưng đồng cảnh ngộ. Vì thương hại của chính mình, tôi cảm thấy có lỗi với người khác. Và sự thương cảm đối với con người tiếp tục gợi lên nhiều lo lắng, day dứt cho cuộc đời anh. Một mặt, cuối cùng Tiểu Thanh cũng có được người tri kỷ Nguyễn Du đầy cay đắng và đầy nước mắt. Ít nhiều gì những tâm hồn “hữu thần” văn chương, xinh đẹp và tài năng này vẫn có chút an ủi. Còn đối với Nguyễn Du, cũng là một bậc “tài hoa bạc mệnh” với bao gian truân, 300 năm sau mới biết ai trong thiên hạ còn nhớ và thương tiếc. Đó là nỗi niềm trăn trở khôn nguôi mà chỉ qua trường hợp của nàng Tiểu Thanh, Nguyễn Du mới có dịp suy tư, gửi gắm.

Bài thơ có kết cấu đặc biệt: hai câu đầu là cảnh và sự việc, sáu câu cuối là tả tình. Khối tình yêu này đặc biệt đáng tiếc cho số phận của Tiểu Thanh và những trăn trở về cuộc đời của chính tác giả. Nhưng tựu chung lại, đó là tình cảm của cả một lớp nghệ sĩ tài hoa, tài tử nhưng lòng nhân ái bao la.

Nguồn Edufly

Xem thêm: Cảm nghĩ về người thân yêu nhất của anh (chị)