Phân tích chín câu thơ đầu của đoạn trích “Lệ phí” của Nguyễn Khoa Điềm

Phân tích chín câu thơ đầu đoạn trích “Lệ trả công” của Nguyễn Khoa Điềm

Hướng dẫn

Nguyễn Khoa Điềm là nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Thơ Mộng mang đậm chất trữ tình chính trị, có sự đan xen giữa cảm xúc tha thiết và suy tư sâu lắng. Đoạn trích Đất nước – từ sử thi “Mặt đường khát vọng” đã cho thấy đặc điểm sáng tác của nó thông qua cách thể hiện ý tưởng ”Đất của người dâncụ thể trong những câu sau:

Khi chúng ta lớn lên, đất nước đã có

Đất nước ngày xưa mẹ thường kể.

Đất nước bắt đầu từ miếng trầu bà ăn trầu bây giờ

Đất nước phát triển khi cư dân biết trồng tre đánh giặc.

Tóc của mẹ được kéo ra khỏi đầu

Cha mẹ thương nhau muối gừng cay.

Hạt gạo cần được giã nhỏ, giã nhỏ, rây mịn.

Đất nước có từ ngày nay.

Có thể nói, đất nước là đề tài được nhiều nhà văn, nhà văn tìm tòi ở nhiều khía cạnh khác nhau. Có người thấy trong truyện, có người thấy trong truyện, có người thấy quê mùa thẹn thùng trong tình yêu trai gái:

Bé buồn vì điều gì!

Anh đưa em sang sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lặng… ”

Và dù nhìn ở khía cạnh nào, theo Trần Mai Ninh, Đất nước luôn là thứ tình cảm thiêng liêng và cao đẹp nhất ”Có tình yêu cao thượng hơn Tổ quốc không?. Nhưng khác với các nhà thơ, nhà văn khác, Nguyễn Khoa Điềm không định nghĩa Đất Nước về mặt lịch sử, cũng không hiểu Đất Nước về mặt lịch sử chính trị.

“Khi bạn lớn lên, đất nước đã tồn tại

Đoạn thơ được Nguyễn Khoa Điềm viết như một cuộc trò chuyện, một sự thật cố hữu, một sự thật hiển nhiên: “Đất nước đã tồn tại“. Nghĩa là khi đất nước vừa mới ra đời, trong lòng mẹ đã hình thành nên đất nước. Tác giả sử dụng”của bạn“Không được dùng”Tôi“Như một lời khẳng định Đất Nước không của riêng ai, Đất Nước thuộc về mọi người và vì đã thuộc về mọi người nên khi Đất Nước bị xâm phạm, lãnh thổ bị xâm lược thì mọi người phải vùng lên, kết thúc cuộc chiến đấu. kẻ xâm lược nước ngoài. Câu thơ mở đầu đã hoàn thành sứ mệnh của nó, khi nó thể hiện được chủ đề và ý tưởng của tác phẩm, đó là tư tưởng “Đất nước của nhân dân “. Và vì Đất Người, về với cội nguồn, Nguyễn Khoa Điềm ngày nào đã nhìn vào lịch sử, trong truyện cổ tích của mẹ mình:

Xem thêm: Phân tích đoạn trích Trong lòng mẹ

“Đất nước là nơi mẹ tôi từng nói với tôi

Truyện cổ tích thường bắt đầu bằng mô-típ “ngày xửa ngày xưa”, để qua những câu chuyện này, người Việt thấm nhuần tư tưởng về cái đẹp, biết tôn vinh những người tài, giỏi, biết phê phán, loại bỏ kẻ xấu. và kẻ ác. Đây là những câu chuyện đã hình thành nên tài năng và nhân cách của con người.

Hình ảnh người bà nhai trầu gần như hiện lên trong câu thơ thứ ba rất gần gũi, giản dị:

“Đất nước bắt đầu bằng miếng trầu mà bây giờ bà ăn

Ăn trầu là nét văn hóa của dân tộc. Không biết tục ăn trầu có từ bao giờ, nhưng chỉ biết rằng màu đỏ của miếng trầu, vị cay của cau và vị cay của vôi gợi lên sự gắn bó thủy chung của người chồng với người phụ nữ, tình yêu của người phụ nữ. anh, chị, em trong gia đình. “Sự tích trầu cauVà cũng trong những truyền thuyết ấy, đã xuất hiện hình ảnh người anh hùng làng Gióng kéo tre dọc đường đánh giặc Ân:

Đất nước phát triển khi cư dân biết trồng tre đánh giặc.

Hơn bốn nghìn năm qua, đất nước Việt Nam của chúng ta đã phải chịu nhiều cuộc xâm lăng của phong kiến ​​phương Bắc, sự phản kháng của các vương quốc phương Nam, và lúc đó quân xâm lược đã đến cướp phá kinh đô của đất nước phía Tây. Có thể nói đất nước chúng ta đã từng sống trong chiến tranh và trưởng thành trong những cuộc chiến tranh yêu nước vĩ đại. Bức ảnh “cây tre” Nó còn gợi lên hình ảnh con người Việt Nam cần cù, siêng năng, chịu thương, chịu khó: “Tre tấn công xe tăng và pháo binh. Tre gác làng, canh nước, gác mái tranh, canh cánh đồng lúa chín. Tre anh hùng đánh giặc, tre anh hùng đánh giặc ». Không chỉ dừng lại ở đó, Việt Nam còn gắn liền với hình ảnh người mẹ tần tảo sớm hôm:

Xem thêm: Bình luận về bài Vội vàng của Xuân Diệu

“Tóc mẹ vén sau đầu

Cha mẹ thương nhau gừng cay, muối mặn ”

Câu thơ gợi lên hình ảnh thẩm mĩ về con người Việt Nam:

Kích thước tóc phù hợp với tôi

Xót xa, thổn thức lòng người ”

Và chính những cái bánh bèo, những khúc mắc này đã nuôi dưỡng tình yêu đôi lứa, rồi cưới, rồi sinh con, đẻ cái, để con cái tiếp nối ”.lấy nước. Trong mơ. “

Muối muôn đời mặn, gừng đời đời cay. Cảm giác mặn và cay này có thể không mang lại hạnh phúc, nhưng nó là biểu tượng của sự chung thủy. Bởi vì, dù cay và mặn nhưng cảm giác này để lại dư vị rất lâu. Ý thơ được gợi ra từ câu ca dao:

“Tay cầm một đĩa muối và gừng

Gừng cay mặn nồng xin đừng phụ nhau ”.

Giữa bạt ngàn rừng cổ thụ vẫn là cây, nhưng khi người ta hồi sinh gọi là cột, kèo. Và những cái tên đơn giản này gợi lại sức mạnh và sự hỗ trợ to lớn của tổ ấm gia đình:

“Mạng tinh thể của cột trong tên”

Phải chăng tác giả muốn ám chỉ rằng cái rường, cái cột này là của dân tộc Việt Nam và mái nhà là đất nước. Nghĩa là mỗi người Việt Nam bây giờ, trong chiến tranh ác liệt ấy, phải trở thành rường cột của đất nước, là chỗ dựa của Tổ quốc. Không chỉ vậy, Nguyễn Khoa Điềm còn tái hiện lại nền văn hóa của đất nước ta bằng một câu thơ giản dị mà ý nghĩa:

Hạt gạo đem đi giã, nát, rây, rây trong ngày một ngày hai.

Cơmở đây gợi ý một tên gọi khác của nền văn minh Âu Lạc:Văn minh lúa nước ”. Để có được những hạt vàng, hạt ngọc này, người ta phải trải qua cả một quá trình kỳ công vất vả.bán mặt cho đất, bán lưng cho trời. rẽ phải “một nắng, hai chiều“từ xay, đến giã, xay rồi sàng mới ra thành phẩm. Quá trình này được Nguyễn Khoa Điềm thể hiện qua bút pháp liệt kê, tạo nên sự liên tục như bàn tay cần cù của người nông dân. Coi trọng hạt gạo là quý trọng cái làm việc, đó là tôn trọng đất nước, tôn trọng cội nguồn.

Xem thêm: Phân tích bài thơ Triệu Ấu rút trong tập thơ Hồng Đức quốc âm.

Cuối bài thơ này, Nguyễn Khoa Điềm đã tóm gọn tất cả trong một ý nghĩ: “Đất nước đã có từ ngày đó… ”. Ký tên “…” Ở cuối câu, đó là phép tu từ im lặng, từ ngữ đã biến mất, nhưng ý nghĩa vẫn còn đó, vẫn sôi sục và sôi sục.

Tác giả đã sử dụng rất nhiều chất liệu văn hóa, dân gian trong khổ thơ này, như muốn nhấn mạnh rằng đất nước là cái thân thuộc, gần gũi, ràng buộc chặt chẽ, có người vì gần gũi mà nghiêm trang. Như vậy, tác giả luôn trân trọng đặt hai chữ hoa “Quốc gianhư một danh từ riêng, thể hiện lòng biết ơn, sự ngưỡng mộ. Giọng trữ tình chính trị của tác giả đã kể lại câu chuyện có chiều dài của Đất Nước: “Đất nước đã từng “,” Đất nước đã ở “,” Đất nước bắt đầu “,” Đất nước đã phát triển“sau đó đóng”Đất nước kể từ ngày đó

Ra đời vào những năm cuộc đấu tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc đã bước vào giai đoạn quyết định nhất. Nhiệm vụ của tác giả là đánh thức thanh niên miền Nam, xuống đường tham gia phong trào khởi nghĩa đang hừng hực khắp nơi trên đất nước Việt Nam. Chín câu thơ này như một lời động viên chung vừa tình cảm, vừa hợp tình, vừa quyết liệt mà giọng điệu tình cảm như một lời nhắn nhủ nghiêm trang.