Phân tích đạo lý Uống Nước Nhớ Nguồn qua bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Phân tích đạo lý Uống Nước Nhớ Nguồn qua bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Hướng dẫn

vấn đề:

Từ lâu vầng trăng đã đi vào lòng người qua nhiều tác phẩm văn học. Trăng không sáng như mặt trời nhưng trăng là nguồn cảm xúc gợi bao nỗi niềm sâu lắng.

-Nguyễn Duy, nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đã đóng góp vào kho tàng văn học Việt Nam với bài thơ đặc sắc Ánh trăng. Ba khổ thơ cuối của bài thơ nhắc nhở chúng ta về truyền thống uống nước nhớ nguồn, chân thành từ bao đời nay.

b. Triển khai:

Ở những khổ thơ đầu, tác giả kể về tuổi thơ, trong chiến tranh, vầng trăng và con người sống với nhau thắm thiết, tri kỷ. Khi cuộc sống hiện đại với ánh sáng chói lọi của cửa gương điện, với những đồ dùng ngày càng hiện đại, người ta quên mất ánh trăng. Tác giả đã tạo nên sự đối lập giữa vầng trăng yêu thương năm xưa và vầng trăng xa lạ như một người xa lạ đi qua.

Cũng giống như sông có thác có ghềnh, có khúc quanh co. Cuộc sống hiện đại luôn đầy rẫy những bất trắc. Và chính trong những bấp bênh ấy, ánh sáng của quá khứ và ân sủng đã chiếu rọi, khi con người nhận ra giá trị của quá khứ gian khổ nhưng đầy yêu thương:

đột nhiên đèn tắt
căn phòng tối
vội vàng mở cửa sổ
trăng tròn đột ngột.

-Nhà thơ chỉ dùng bốn câu, hai mươi chữ, các từ láy đột ngột, nhanh chóng, đột ngột thể hiện trạng thái biểu cảm thể hiện sự ngạc nhiên, tình cờ gặp gỡ. Hoàn cảnh gặp gỡ khiến nhà thơ bàng hoàng. Không chỉ là một sự thay thế nhanh chóng ánh trăng đối với điện. Đó cũng là sự thức tỉnh và hồi tưởng về ý nghĩa của những ngày đã qua, về những điều bình dị trong cuộc sống. Hành động trỗi dậy diễn tả một trạng thái cảm xúc mạnh mẽ và bất ngờ, có chút gì đó như hoảng sợ và lo lắng trước hình ảnh lao vào những con số.

Vâng, trăng tròn không đến khi đèn tắt. Cũng như bao năm về trước, vẻ đẹp của đồng ruộng, sông hồ và rừng cây vẫn không bị mất đi. Chỉ là mọi người có nhận ra hay không thôi. Nhưng đột nhiên trăng tròn kỳ lạ đã là một rào cản. Chính sự kiện này đã hun đúc tâm hồn thi nhân.

-Trong dòng sự kiện theo thời gian, sự kiện bất thường của khổ thơ thứ tư là bước ngoặt để tác giả bộc lộ cảm xúc và nêu nhan đề tác phẩm. Do sự xuất hiện đột ngột trong bối cảnh đặc biệt này, vầng trăng đột ngột xuất hiện, nhưng tự nhiên, nó gợi lại biết bao tình yêu. Một sự cố đã xảy ra, đưa mọi người quay ngược thời gian. Trong thành phố hiện đại muôn vàn đèn điện, cửa gương, người ta đôi khi cần, chẳng mấy khi để ý đến ánh trăng. Sự xuất hiện đột ngột của mặt trăng trong một tình huống cụ thể tự nhiên rất ấn tượng. Chính sự xuất hiện bất ngờ trong bối cảnh này, vầng trăng bất ngờ đã tự nhiên gợi lại nhiều kỉ niệm đẹp:
Ngứa mặt lên nhìn mặt, có cái gì rung rinh như bắp chân Đông Đây như dòng sông Đây rung rinh.

-Ra lại tâm trạng của người lính trong bài thơ này hiện lên một cái nhìn đầy áy náy, ngậm ngùi: lánh mặt. Hai khuôn mặt trong câu thơ trăng và mặt cùng nói. Nhà thơ đối diện với trăng cũng là đối diện với lương tâm của chính mình. Đó là cuộc đối đầu giữa quá khứ và hiện tại, giữa chung thủy và phản bội, giữa vị tha và ích kỷ.

Xem thêm: Mô tả giáo viên yêu thích của bạn?

-Vầng trăng không nói, không trách, nhưng người lính cảm thấy như có gì đó rung động. Rung động nghĩa là vì xúc động mà chảy nước mắt, sắp khóc. Quá khứ ùa về với bao kỉ niệm đẹp của một người muốn quay về, tâm hồn chan hoà với thiên nhiên, với vầng trăng xưa, với thực, với sông, với bể, với rừng.

-Cấu trúc câu thơ song hành, nghệ thuật so sánh với điệp ngữ của người tử tù cho ta thấy ngòi bút tài tình của tác giả. Cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa người và trăng là cuộc gặp gỡ của những người bạn tri kỉ. Nhà thơ nghẹn ngào xúc động vì tìm lại được người bạn cũ, gương mặt thân thương và cũng là gương mặt tri kỉ của chính mình. Trong khoảnh khắc, sự xuất hiện bất ngờ của vầng trăng đã gợi lên trong tâm trí nhà thơ hình ảnh thiên nhiên, vùng đất bình dị, êm đềm hiện ra trong nỗi nhớ, trong cảm xúc đẫm nước mắt của một con người sống giữa đô thị hiện đại. Nguyễn Duy tìm lại ánh trăng như bắt gặp một không gian tri ân: đồng bằng, sông nước, rừng núi. Ánh trăng soi sáng tâm hồn, thức tỉnh nhà thơ:

Mặt trăng tròn và tròn
Kể cho tôi nghe về một người ngẫu nhiên
ánh trăng êm đềm
đủ để làm tôi ngạc nhiên.

-Moon – nơi tình yêu đã qua vẫn vẹn tròn, trọn vẹn, thủy chung. Vầng trăng vẫn đẹp, quá khứ vẫn soi bóng tình yêu dù người ta đã quên. Mặt trăng hoàn toàn tĩnh lặng, một sự im lặng kỳ lạ. Trăng chẳng trách con người quá vô tâm như bao dung độ lượng, trăng vô tâm không một tiếng động nhưng lương tâm con người sục sôi. Ánh trăng cũng là người phán xử ý thức đánh thức một linh hồn. Chỉ lặng lẽ, vầng trăng đã thức giấc, đánh thức con người ta sau cơn mê dài. Ánh trăng là cội nguồn của quê hương, là nghĩa tình, là hiện thân của lòng bao dung, nhân ái. Vầng trăng vẫn đẹp, quá khứ còn đó, con người ta vẫn còn cơ hội để sửa chữa lỗi lầm.

Thành công của Nguyễn Duy là mượn sự vỡ òa của nhân vật trữ tình trong bài thơ để gióng lên một tín hiệu báo động, nhắc nhở mọi người, nhất là thế hệ của ông đừng quên quá nhiều. Quá khứ thì phải sống có trách nhiệm với quá khứ, coi quá khứ là điểm tựa cho hiện tại, rũ bỏ quá khứ để ngẫm lại hiện tại. Chung thủy với trăng cũng là chung thủy với quá khứ của con người. Đó là tiếng nói của lòng người cũng như tiếng nói của trái tim bao người, bởi dù câu thơ cuối bài thơ kết thúc nhưng dư âm của nó vẫn còn vang vọng, tạo nên sức ảnh hưởng lớn đối với người đọc. Một đoạn thơ hay được thể hiện ở lời thơ thẳng thắn và chân thành, ở tính biểu cảm, ở hình ảnh độc đáo và súc tích, ở ngôn ngữ, hình ảnh thấm vào lòng người và khắc sâu những gì nhà thơ muốn giao phó cho chúng ta. thấm thìa.

C. Đánh giá:

Thể thơ năm chữ cùng với nhịp điệu tự sự trôi chảy, tự nhiên đã thể hiện tâm trạng suy tư của tác giả. Cùng với sự nhân cách hóa và so sánh, vầng trăng hiện lên như một tri kỷ, một người bạn tâm giao.

Dù xã hội ngày càng trở nên văn minh, hiện đại nhưng ánh trăng soi trời của Nguyễn Duy vẫn thực sự cần thiết đối với mỗi con người bởi nó chính là tấm gương sáng nhất giúp ta có thể ngắm nhìn để nhận ra những gì đang xảy ra. sự sống. Bài thơ không chỉ là lời nhắc nhở của Nguyễn Duy mà còn là thông điệp mà tác giả muốn gửi đến mọi người về thái độ thủy chung, biết ơn đối với quá khứ.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Xem thêm: Giới thiệu về một nét văn hóa truyền thống: Dân ca Quan họ