Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Hướng dẫn

Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Ít ai yêu thơ Hồ Xuân Hương không biết bài thơ “Bánh trôi nước”, một bài thơ tứ tuyệt giản dị mà ý nghĩa sâu sắc. Bài thơ là sự tôn vinh vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng của người phụ nữ Việt Nam, đồng thời đồng cảm với những thăng trầm của họ:

Cơ thể của tôi là trắng và tròn

Bảy chiếc phao chìm trong nước

Những con rắn bị gãy cho dù bàn tay của những tảng đá

Nhưng tôi vẫn giữ trái tim mình

Hồ Xuân Hương là một nhà thơ trữ tình có phong cách hơi táo bạo. Thơ văn của bà thường ca ngợi, nâng đỡ và bảo vệ những người phụ nữ – những người thường phải chịu trăm ngàn gian khổ trong xã hội xưa. Bài thơ Bánh trôi nước này là một bài thơ như thế.

Bài thơ mở đầu bằng câu thơ rõ ràng:

Cơ thể của tôi là trắng và tròn

Xin đừng vội đoán rằng cơ thể tôi là hai từ dùng để chỉ một người. Mình ở đây chỉ là bánh trôi, một loại bánh được làm từ bột nếp, nhào thành những viên tròn, có nhân đường ở giữa và thường được luộc bằng cách cho vào chảo nước sôi. Bột nếp có màu rất trắng, khi làm bánh thì viên bánh có hình tròn nên câu thơ này trước hết là tả thực. Anh ấy nói về nguyên liệu và cách làm một chiếc bánh trôi.

Xem thêm: Thơ Đường – Vọng cổ, Hồn đẹp – Bình luận Ngữ văn 7

Câu thơ thứ hai là kinh nghiệm của một người làm bánh khác. Đã xong cách luộc bánh trôi:

Bảy chiếc phao chìm trong nước

Bánh được đặt trong chảo nước nóng hoặc sôi. Người luộc bánh phải đợi đến khi bánh thật nổi trên mặt nước thì mới coi là bánh chín rồi vớt ra khỏi mặt nước.

Hai dòng thơ không có ý nghĩa gì. Nhưng đằng sau hai câu đối ấy ẩn chứa phẩm chất, thân phận của người phụ nữ xưa. Chiếc bánh trắng tô son là phẩm chất, là lẽ sống của họ. Nó trôi, nó trôi và chìm trong biển đời trong đục ngầu. Hai câu thơ tiếp theo cụ thể hơn thế:

Những con rắn bị gãy cho dù bàn tay của những tảng đá

Nhưng tôi vẫn giữ trái tim mình

Bánh hỏng dù chính tay bó bột, người phụ nữ không thể tự quyết định số phận của mình. Sống giữa dòng đời, họ bị mắc kẹt giữa bao mối ràng buộc. Ca dao cũng đã có nhiều câu như vậy. Thích:

Thân em như tấm lụa đào

Lấp lánh giữa chợ, ai biết hướng về ai.

Tuy nhiên, dù có bị rắn cắn nát, dù phải nổi “bảy ba lần”, chiếc bánh kia vẫn giữ được tấm lòng đỏ thắm. Và nữa, phụ nữ luôn chung thủy.

Xem thêm: Cảm nhận về nhân vật Quan, người mẹ và người cha trong truyện ngắn Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn

Bánh trôi nước là một bài thơ đa nghĩa. Đó là một bài thơ rất tiêu biểu cho phong cách nữ sĩ Hồ Xuân Hương: một lối thơ dí dỏm, trữ tình nhưng cũng rất sâu lắng, da diết và thấm thía.

Nguồn: Bailamvan.edu.vn