Tại sao nói đêm tháng năm chưa lặn, tháng mười chưa nở nụ cười?

Tại sao nói đêm tháng năm chưa lặn, tháng mười chưa nở nụ cười?

Hướng dẫn

Tháng năm ngày dài, tháng mười đêm ngắn

Ca dao, tục ngữ là kho tàng trí tuệ của con người được tích lũy qua nhiều thế hệ. Người xưa thường đúc kết kinh nghiệm bằng những câu ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ. Một trong những câu tục ngữ này là:

Đêm tháng năm vẫn chưa ngủ

Ngày tháng mười không có gì đáng cười.

Trước tiên, chúng ta hãy hiểu rõ hơn về thể loại dân gian này. Ca dao, tục ngữ là những câu nói ngắn gọn, đều đặn, nhịp nhàng, hình ảnh của nhân dân, thể hiện kinh nghiệm của con người về tự nhiên, lao động, sản xuất và xã hội, được nhân dân sử dụng trong đời sống, suy nghĩ và lời nói hàng ngày. Kết tinh từ cuộc sống, câu tục ngữ trở lại làm phong phú cho tâm hồn con người nhiều kinh nghiệm quý báu, làm phong phú thêm đời sống tinh thần.

Câu tục ngữ trên có vẻ ngược đời. Bởi vì thời gian của ngày và đêm không thể dài cũng không ngắn. Nhưng nó rất đúng theo quan sát của con người. Tháng năm, mùa hạ, ngày dài hơn đêm. Tháng 10, mùa đông, đêm dài hơn ngày.

Thứ nhất về địa lý: Trái đất quay quanh Mặt trời. Trục của Trái đất luôn nghiêng về một phía nên lần lượt mỗi nửa địa cầu nghiêng về phía mặt trời và nửa còn lại hướng ra xa. Vì vậy, khí hậu trên trái đất được chia thành 4 mùa khác nhau. Hiện tượng ngày đêm dài trong tháng 5 hay ngày đêm tháng 10 cũng được giải thích trên cơ sở quy luật này.

Xem thêm: Bài thơ Nam quốc sơn hà (Sông núi nước Nam) giúp em cảm nhận như thế nào về lòng yêu nước và lòng tự hào dân tộc của cha ông ta?

Điều kỳ diệu của thiên nhiên vẫn còn là một bí ẩn đối với con người. Càng tiến xa hơn trong vũ trụ, con người càng có thể giải thích nhiều điều mà trước đây là bí mật.

Nước ta nằm ở Bắc bán cầu. Từ tháng 3 đến tháng 9, bán cầu bắc nghiêng về phía mặt trời. Nói cách khác, bán cầu bắc nhận được nhiều ánh sáng hơn bán cầu nam. Vì mùa xuân và mùa hạ ở Bắc bán cầu đêm dài hơn nên ở Nam bán cầu đêm của mùa thu và mùa đông dài hơn ngày.

Từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, bán cầu nam sẽ nghiêng về phía mặt trời. Tức là bán cầu nam nhận được nhiều ánh sáng hơn bán cầu bắc, do đó ngày xuân và ngày hè ở bán cầu nam dài hơn đêm và đêm đông ở bán cầu bắc dài hơn ngày.

Ở xích đạo quanh năm ngày và đêm có thời lượng như nhau, càng xa xích đạo thì thời gian ngày đêm càng dài.

Đó là kiến ​​thức khoa học về các quy luật thay đổi trong tự nhiên. Còn với những người nông dân bình thường, họ chỉ dựa vào kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm để hình dung những tác động của thiên nhiên, khí hậu sẽ ảnh hưởng đến họ như thế nào.

Khoảng tháng 5 âm lịch, tương ứng với những ngày nắng nóng của mùa hè, cũng là lúc nông dân vào vụ thu hoạch. Những người nông dân thường làm việc rất chăm chỉ vào thời điểm này. Sau một ngày dài làm việc mệt mỏi, họ chỉ muốn đến thật nhanh vào buổi tối để nghỉ ngơi, thư giãn nhưng ngay sau khi nghỉ ngơi thì trời đã sáng trở lại (trước khi đi ngủ trời đã sáng rồi). Vì vậy, họ phải liên tục thức dậy để bắt đầu một ngày làm việc mới vất vả.

Xem thêm: Bài Ngỡ Chiều Đứng Ở Cư Xá Thiên Trường Hình Như Lớp 7

Tiếp tục đến tháng 10, 11 âm lịch là mùa đông lạnh giá, thời tiết khắc nghiệt nên không thích hợp cho các loại cây trồng, gieo cấy. Đây là khoảng thời gian nhàn hạ nhất trong năm của người nông dân. Mọi người đều muốn ra ngoài, chào hỏi, nhưng thời tiết khắc nghiệt nên mọi người có xu hướng ở nhà. Nhưng chưa được bao lâu thì trời lại tối (trời tối rồi tôi mới cười) và đã đến lúc phải nghỉ ngơi.

Sự vận động của tự nhiên luôn thay đổi thất thường, nhưng bên cạnh đó cũng có những quy luật nhất định. Và người nông dân chất phác của chúng ta không cần kiến ​​thức khoa học cao, mà chỉ nhờ sự nhanh nhẹn, tinh tế, chăm chỉ và kinh nghiệm của mình, ông đã tìm ra những quy luật này. Nhờ vậy mà mùa màng thuận lợi, ngoài ra câu tục ngữ còn có ý nghĩa giúp chúng ta quý trọng thời gian.

Nguồn: Bailamvan.edu.vn