Toàn cảnh văn học Việt Nam thế kỷ 10 – 19

Toàn cảnh văn học Việt Nam thế kỷ 10 – 19

Hướng dẫn

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN

1. Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ 19 nổi lên hai dòng văn học lớn là văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm. Hai bộ phận này không đối lập nhau mà bổ sung cho nhau qua quá trình diễn biến theo hướng văn học hiện đại.

2. Trong thời kỳ này, văn học Việt Nam được chia thành bốn giai đoạn lớn theo sự phát triển của tư tưởng nghệ thuật, nội dung, thể loại và ngôn ngữ văn học:

– Các thời kỳ văn học Từ thế kỷ X đến thế kỷ 14, từ thế kỷ XV đến cuối thế kỷ XVII, văn học thời kỳ này chịu ảnh hưởng của tư tưởng: văn xuôi, thơ lục bát. Nội dung của văn học thời kỳ này xuất phát từ tinh thần yêu nước của các tác giả. Thể loại văn học chủ yếu được Trung Quốc tiếp thu (từ thế kỷ XV đã có những tác phẩm tiêu biểu và có giá trị bằng chữ Nôm).

– Hai giai đoạn sau, bắt đầu từ thế kỷ 18 – nửa đầu thế kỷ 19 và nửa sau thế kỷ 19. Các tác phẩm thời kỳ này có bước phát triển rõ rệt, tư tưởng nghệ thuật đã phân biệt văn học với lịch sử và triết học. Nội dung văn học đã phần nào phản ánh hiện thực cuộc sống. Các tác phẩm đã thể hiện một cảm hứng nhân đạo, nhân văn. Những thành tựu mà thời kỳ văn học này mang lại có ý nghĩa quan trọng đối với nền văn học nước nhà sau này.

Xem thêm: Phân tích đoạn thơ “Có nhớ em không…. nói…

3. Các tác phẩm của thời kỳ văn học này là chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa nhân đạo và cảm hứng nhân văn.

4. Nghệ thuật sử dụng trong văn học này đã thể hiện rõ sự phá vỡ quy phạm và sự phá vỡ quy phạm, xu hướng tao nhã và xu hướng bình dị, sự tiếp thu và dân tộc hóa tinh hoa văn học.

II. PHÂN TÍCH NỘI DUNG

1. Điểm giống và khác nhau của hai bộ phận văn học Trung Quốc và văn học tên tuổi:

Điểm chung:

 Cả hai nền văn học đều phát triển trên cơ sở chữ Hán.

Hai dòng văn học tuy khác nhau nhưng đều phản ánh tích cực những vấn đề của đời sống xã hội, tư tưởng, tình cảm của con người thời trung đại.

 Họ đều có những tác phẩm xuất sắc đóng góp vào thành tựu văn học nước nhà.

Sự khác biệt:

 Văn học danh từ ra đời muộn hơn văn học chữ Hán.

 Văn học kể tên thành tựu chủ yếu là thơ, văn học Trung Quốc có thành tựu cả thơ và văn xuôi.

2. Một số tác phẩm văn học được học trong chương trình THCS nêu bật nội dung của văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX:

– Nội dung cảm hứng yêu nước: Sông núi về phương nam, Chiếu dời đô, Hịch tướng sĩ, Thuật Hoài …

– Nội dung nhân đạo: Chuyện người con gái Nam Xương, Truyện Kiều, Bánh trôi …

– Nội dung toàn cầu: Lịch sử trong phủ Chúa Trịnh (Bài văn của Vũ Trung)Lục Vân Tiên …

3. Về bình diện nghệ thuật, văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX có những đặc điểm lớn như: sự phá vỡ quy phạm và chuẩn tắc, xu hướng tao nhã và xu hướng riêng, tiếp thu và dân tộc hóa tinh hoa văn học nước ngoài.

Các tác phẩm văn học thời kỳ này đã thể hiện ý chí và đạo đức trong cách cư xử hàng ngày của con người. Trên cơ sở những thành tựu đó, văn học hiện đại có điều kiện thâm nhập sâu hơn vào đời sống riêng tư, vào thế giới nội tâm của con người. Đây là điểm khác biệt lớn giữa văn học trung đại và văn học hiện đại.

Xem thêm: Em hãy viết cảm nghĩ chân thực của mình về những ngày đầu tiên bước vào trường THPT

Nguồn: Vietvanhoctro.com